Ora e florinjte qe Enveri i dhuroi Xhenjierit. Dilaver Xhelili Kucove.

KUÇOVË- Si u përlot komandanti pergjithshem fortcave të armatosura Enver Hoxha, kur pa ndërtimin e tunelëve gjigand Më pas ai  në shënjë repekti I dhuroi orën e floririt komandantit repartit xhenjerë .

Me rritjen dhe zhvillimin e shpejte te aviacionit ne Shqiperi, erdhi duke u rritur edhe kerkesa per plotesimin detyrave te reja operative. Per kete u mendua krijimi i nje baze ajrore te madhe ne jug te vendit, dhe si pozicioni me i pershtatshem nga pozitat gjeografike u caktua vendodhja ne jug te qytetit naftembajtes te Kucoves (ne ate kohe Qyteti Stalin).Italia për interest e saj ndërtoi një aurodrom me përmasa të vogla Aerodromi ishtë 2 kilometër largë nga qyteti Urë- Vajgurore ,dhe 5 kilometër nga qyteti Kuçovës

Si u ndërtua aurodromin nga të burgosurit

Disa metra largë aurodromit të vjetër Italian ,specialistet  e asaj kohe kryen matjet në fushën e Perondisë për ndërtimin e aurodromit me përmasa të mëdha. Të gjitha punimet janë kryerë nga të burgosurit ,të cilët punuan në shi dhe vapë për tre vjetë rreshtë .Si pas ish komisarit të regjimentit piloti Viktor Vangjeli , punimet per ndertimin e bazes filluan aty nga viti 1952. Pas tre vjetesh dhe me sakt ne 15 Maj 1955 u perurua aerodromi i ri, shtepia e Regjimentit 23 te gjuajtesve “Peza”. Komandanti i pare i Regjimentit ishte Koloneli Niko Hoxha i cili ra ne krye te detyres disa vjete me vone. Për përurimin e regjimenti kishte ardhur komandanti përgjithshëm I forcave të armotosura Enver Hoxha. Si pas ish komisarit Viktor Vangjeli ,mësohet  se Enveri erdhi në aerodrom më 15 maj 1955 për të inaguruar regjimentin aviacionit, më të madhin në shkall vendi .Enveri i dha flamurin e regjimentit luftarak të Kuçovës pas bërjes demostrimit të teknikës aviacinit ,Enver Hoxha ëshët shprehur para regjimentit ,duke iu kërkuar tekniknikëve që të shtërgonin mirë vidat ,se kanë të bëjnë me jetën e njërzëve Më pas komandati parë i emëruar  Niko Hoxha i  raportoi komandantit të përgjithshëm se  pilotët do të mbrojmë me jetën tonë kufijët shqiptarë. Menjehere pas krijimit Regjimenti filloi plotesimin e detyrave operative, fillimisht me organiken e asj kohe qe perbehej nga gjuajtesi MiG-15bis dhe versioni stervitor dyvendesh MiG-15UTI.Pas prishjes se mardhenieve me BRSS, ashtu si gjithe aviacioni edhe baza ajrore u gjend ne veshtiresi, si per pjese kembimi ashtu edhe per karburant. Megjithate, ne bashkepunim me specialistet e laboratorit te naftes ne Kucove, u ngrit nje grup pune per te testuar dhe prodhuar vajgurin special TS-1. Brenda vitit, me ndihmen e kryeinxhinierit Stefan Kongjini, u prodhua me sukses vajguri TS-1 ne vend.

-Perlotja e  Enver Hoxhes ,kur ispektoi ndërtimet gjigante të tunelëve. Më pas ai dhuroi orën e floririt komandantit xhenjer

Pas krijimit të regjimentit lindi dhe kërkesa për strehimin e avjonëve për tu ruajtur nga sulmet e avjonëve të huaj. Me vëndim të ministrisë mbrojtjes në periferi të aerodromit ,pikërishtë në fshatin Moravë ,u ngritë reparti xhenjer më komëndant Ilia Çakuli. Në këtë repart u grumbulluan të gjithë inxhinjerët dhe teknikët xhenjerë më të mirë në shkall vendi ,ku një pjesë e tyre kishin studiuarë jashtë vendit. Projekti I ndërtimit ishte midisë dy grykave të malit .Për ndërtimin e tunelëve më përmasa të mëdha qeveria e asaj kohe në përiferi ndërtoi repartin xhenjer ,I cili mori përsipër ndërtimin e këtyre tunelëve. Në këtë repart u vëndosën inxhinier dhe teknikë ushtarak që kishin studjuar jashtë vendit pikërishtë për këtë punë. Ish komandanti repartit Ilia Çakuli në shënimet e tijë në bllokun personal kishte shkruajtur: Kur mora detyrën ,e cila ishte shumë e vështirë ,për të ndërtuar tunelet ,për strehimin e avjonëve Ne si repart na u ngarkua përgjejsie e madhe . Na u besua projekti shumë I rëndësishëm Fillimishtë u njohem me projektin dhe më pas zbatuam atë. Një grup specialistësh xhinierë morën detyrën dhe filluan drejtimin e punimëve . Tunelet më të mëdhenjë në Europë , kishin project të detajuar dhe kishte kordinim të përbërjes materjalëve teknikë të ndërtimit Ish ushtarakët që punuan në këtë repartë shprehen se punimet fillimishtë filluan me ritme të shpejta dhe kishte përgjegjësi të madhe Tunelet do të ndërtoheshin në atë mënyrë që tu rezistonin bombardimeve të avjonëve të huajë në mënyrë që të mos shkatërroheshin Si pas ish komisarit të regjimentit Viktor Vangjeli ,mësohet se aty ëshët kryerë një punë kolosale .e cila dhe vetë ne na ka befasuar. Tunelet janë bërë me mure betoni me përmasa të mëdha Tunelet janë ndërtuar në vende të posaçme që në rast luftimesh avjonët  të kryenin ngritjen në drejtim të Italisë. Tunelet janë ndërtuar midisë dy grykave malesh ,që jepin mundësin të ruhen shumë mirë nga reparti kundraajrorit. Megjithatë është për tu theksuar se vendi ku janë ndërtuar tunelet, avjonët e huaj nuk kanë mundësi të bormbadojnë pasi gryka e malëve ruheshin nga kundraajrori Në tunel punohej me tre turne me ushtar ,rezervista zborista. Pas përfundimit në këto tunele u strehuan 180 avjonë të markave të ndryshme Një mbrekulli e madhe ishin  dhe portat e tunelëve ,te cilat ishte parashikuar që kur të bombardoheshin nga avonët e huajë të mos shkatërroheshin. Më pas ato për siguri janë gjuajtur me silur për nuk kanë pësuar as një shënje shkatërrimi .

-Inagurimi Tunelëve gjigandë

Pas përfundimit të tunelëve iu raportua komandantit përgjithshëm të forcave të armatosura Enver Hoxha .Pas marjes sinjalit Enveri ka udhëtuar drejtë aurodromit të Kuçovës I shoqëruar nga kuadrat e tjerë të komitetit qendrore ,ka shkuar tek reparti regjimentit ,dhe më pas në drejtim të tuneleve .Si pas ish komisarit regjimentit Viktor Vangjeli ,kur Enveri ka mbritur tek tunelet ,dhe ka parë nga afër ku ëshët befasuar. Ai për një çastë është përlotur  Dhe ka përshëndetur inxhinierët specialistët dhe komandantët e repartit. Në momentin që Everi ëshët futur brenda ,është shpreur ju lumtë jeni heronjë për këtë mbrekulli që keni berë. Më pas Everi ka përgëzuar komandatin e repartit Xhenjer Ilia Çakulin: Alia je I mbekullueshëm së bashku me stëfin tëndë. Më keni befasuar me kto mbrekulli që keni ndërtuar Këto tunele janë më të mëdhenjë të Europ. Në kto moment Enveri heqë nga dora orën e floririt që mbante  ,dhe në shënjë mirnjohje ja ka falur kombandantit te repartit Xhenjerë Ilia Çakuli. Ta kamë falur me gjithë zëmër miku ime Ilia. Më pas Enveri ëshët larguar duke u shprehur Ne jemi një vendi i vogël por me njerez të mëdhenjë .

-Ndërtimi Uzinës riparimit Avjonëve

Ne anen e mirembajtjes ne vitin 1968 ndertohet uzina e Riparimit te Avioneve, e cila u be edhe shtylla kryesore e sherbimit te avioneve. Uzina arriti e prodhoje me sukses pjese kembimi sikunder edhe te bente revizion komplet te avioneve luftarak shqipetare(te tipave si: Mig 15, Mig 17, Mig 19, Mig 21).
Ne ditet e sotme Baza Ajrore e Kuçoves pesoi fatin e simotrave te saja ne te gjithe vendin, ndonese nje pjese e uzines eshte ne funksionim edhe sot e kesaj dite  teper e kufizuar ne sherbim dhe ne personel, e destinuar drejt harrimit!

-Pak Histori

Bërthama e parë u krijua me vendim të posaçëm të komitetit qendrore të partis Në kohën që punimet vazhdonin për ndërtimin e aerodromit ,studentët shqiptarë që vinin nga formacioni partizanë u nisën për të studiuar në Jugosllavi e me pase  pas prishjes me Jugosllavine , në 1948 ,studentën shqiptarë ndërprenë studimet në këtë shtet ,dhe shkuan në Bashkimin Sovjetikë. Në momentin që aerodromi përfundoi mbritën pilotët e parë të aviacionit këta bije nënash që do të krijojnë një regjiment  briland .Pilotët e parë kanë qënë Niko hoxha ,Babaçe Faiku ,Fahri Bubsi Vasil Trashana ,Masar Aga , Elmas Hasanmetaj ,Refat Kasëmi ,Peço Polena,Komandanti regjimentit ishte Niko Hoxha ,I cili deri në fund të jetës tijë i shërbeu aviacionit ,krijojë shkollën e parë të aviacionit dhe u radhite si  një nga themeluesit e aviacionit shqiptarë më 24 prill 1951 reparti I cili u krijua në Tiranë .

Autori Dilaver Xhelili